Waarom niest mijn kat? Herpesvirus, Calicivirus en Mycoplasma uitgelegd
Gepubliceerd op 10 september 2026

Waarom niest mijn kat?
Af en toe niezen is niet meteen reden tot bezorgdheid. Maar regelmatig niezen in combinatie met tranende ogen, neusuitvloeiing, verminderde eetlust of andere ziekteverschijnselen kan wijzen op een infectie van de bovenste luchtwegen.
Verschillende infectieuze ziekteverwekkers kunnen bijdragen aan luchtwegaandoeningen bij katten. Drie relevante verwekkers zijn Feline Herpesvirus type 1, Feline Calicivirus en Mycoplasma felis.
Bij luchtweginfecties van katten kunnen ook meerdere organismen tegelijk betrokken zijn, waardoor verschillende aandoeningen opvallend veel op elkaar kunnen lijken.
Feline Herpesvirus type 1
Feline Herpesvirus type 1, of FHV-1, is een belangrijke oorzaak van virale luchtwegaandoeningen bij katten.
Typische verschijnselen zijn:
- Niezen
- Neusuitvloeiing
- Tranende of ontstoken ogen
- Bindvliesontsteking
- Verminderde eetlust
- Koorts
- Lusteloosheid
FHV-1 tast vooral de ogen en neusholtes aan. Na een infectie kan het herpesvirus in het lichaam van de kat aanwezig blijven. Stress kan bij sommige katten bijdragen aan reactivering en het opnieuw optreden van symptomen.
Feline Calicivirus
Feline Calicivirus, of FCV, is een andere belangrijke oorzaak van luchtwegaandoeningen bij katten.
De verschijnselen kunnen overlappen met die van herpesvirus, waardoor het moeilijk is om beide alleen op basis van niezen of neusuitvloeiing van elkaar te onderscheiden.
Calicivirus kan ook gepaard gaan met wondjes of zweren in de mond.
Mogelijke verschijnselen zijn:
- Niezen
- Neusuitvloeiing
- Koorts
- Verminderde eetlust
- Mondzweren
- Lusteloosheid
- Luchtwegklachten
Mycoplasma felis
Mycoplasma felis is een bacterie die vooral in verband wordt gebracht met de ogen en bovenste luchtwegen.
Mycoplasma-infecties kunnen bindvliesontsteking en ontsteking van de neusholtes veroorzaken.
Mogelijke verschijnselen zijn:
- Rode of ontstoken ogen
- Ooguitvloeiing
- Gezwollen bindvlies
- Niezen
- Neusontsteking
Hoe verspreiden luchtweginfecties bij katten zich?
Luchtwegpathogenen kunnen zich verspreiden via druppeltjes uit de luchtwegen en besmette voorwerpen. Handen, voerbakken, manden en andere oppervlakken kunnen mogelijk bijdragen aan overdracht tussen katten.
Dit is vooral relevant in:
- Huishoudens met meerdere katten
- Dierenasielen
- Catteries
- Dierenpensions
- Huishoudens waar een nieuwe kat wordt geïntroduceerd
Een duidelijk zieke kat apart houden van andere katten en een goede hygiëne handhaven kan helpen de blootstelling te beperken terwijl veterinair advies wordt ingewonnen.
Kun je aan de symptomen zien welke infectie je kat heeft?
Niet betrouwbaar.
Een kat met tranende ogen en niezen kan FHV-1, FCV, Mycoplasma of een andere luchtwegaandoening hebben. Gemengde infecties kunnen ook voorkomen.
Hier kan ziekteverwekkerspecifieke screening nuttig zijn.
Welke Pet Pharma-tests zijn beschikbaar?
Voor katten met passende luchtweg- of oogklachten biedt Pet Pharma momenteel:
Feline Herpes Virus Antigen Test (Cat)
Feline Calicivirus Antigen Test (Cat)
Mycoplasma felis Antigen Test (Cat)
Welke test geschikt is, hangt af van de symptomen, mogelijke blootstelling en de vermoedelijke infectie.
Wanneer moet je naar een dierenarts?
Neem contact op met je dierenarts als je kat:
- moeite heeft met ademhalen
- stopt met eten of drinken
- erg lusteloos wordt
- ernstige oogontsteking heeft
- duidelijke mondzweren ontwikkelt
- aanhoudende of verergerende symptomen heeft
- een jong kitten, oudere kat of anderszins kwetsbaar dier is
Een sneltest kan nuttige eerste informatie geven, maar vervangt geen veterinaire beoordeling wanneer een kat duidelijk ziek is.
Meer duidelijkheid over luchtwegklachten
Als je kat herhaaldelijk niest of oog- of neusklachten heeft, kan het identificeren van een mogelijke infectieuze oorzaak helpen om de juiste volgende stap te bepalen.
Bekijk de Feline Herpes Virus Antigen Test · Bekijk de Feline Calicivirus Antigen Test · Bekijk de Mycoplasma felis Antigen Test
